Chodzi o ksi±¿kê pt. „Inferno of Choices” - anglojêzyczny wybór dokumentów i tekstów historycznych po¶wiêconych stosunkowi Polaków do Holokaustu autorstwa rodzimych historyków, m.in. W³adys³awa Bartoszewskiego, Marcina Zaremby, Andrzeja ¯bikowskiego, Marcina Urynowicza, Jana Grabowskiego, o którego promowanie zaapelowa³a do placówek dyplomatycznych Joanna Skoczek, dyrektor Departamentu Dyplomacji Publicznej i Kulturalnej Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Dominuj±cym tematem jest polski antysemityzm, a g³ównymi bohaterami szmalcownicy szabruj±cy ¿ydowskie maj±tki.
„Resort nie tylko wykupi³ na pniu ca³y nak³ad ksi±¿ki, ale zamówi³ nawet jej dodruk. Wcze¶niej, 29 maja, w tej samej sprawie pisa³ wiceszef tego departamentu Krzysztof Kopytko. Przes³a³ te¿ elektroniczn± wersjê publikacji, jednak wiêkszo¶æ placówek zlekcewa¿y³a jego pro¶bê. Czê¶æ ich szefów uzna³a, ¿e ksi±¿ka nie przys³u¿y siê dobrze wizerunkowi Polski - mo¿e utwierdzaæ stereotyp Polaka jako antysemity i szmalcownika. Mimo to ksi±¿ka jest dostêpna m.in. na stronach polskich ambasad w USA i Niemczech” - czytamy w „Rz”.
MSZ broni tego wyboru dokonanego przez znawców stosunków polsko-¿ydowskich i opatrzonego rekomendacj± Instytutu Yad Vashem.
Innego zdania s± historycy.
„- To typowy przyk³ad pedagogiki wstydu. Wiêksz± czê¶æ ksi±¿ki po¶wiêcono z³ym zjawiskom, które pod okupacj± wystêpowa³y, ale nie s± one <rzucone> na szerokie t³o i sytuacjê w innych krajach. Na przyk³ad w tek¶cie Jana Grabowskiego jest mowa o drakoñskich karach za ukrywanie ¯ydów. Grabowski nie uwypukla jednak, ¿e w Polsce za ukrywanie ¯ydów grozi³a kara ¶mierci wykonywana na ca³ej rodzinie, która ich ukrywa³a. Podobnie jak ¶mieræ grozi³a tym, którzy wiedzieli, ¿e kto¶ ¯ydów ukrywa, a ich nie zadenuncjowa³” - powiedzia³ „Rz” profesor Bogdan Musia³, polski historyk mieszkaj±cy w Niemczech.
W jego opinii ksi±¿ka uderza w wizerunek Polski i nie wyobra¿a on sobie, by niemiecka dyplomacja promowa³a pozycje, w których by³aby mowa o niemieckim antysemityzmie.
„- Niemcy zrobili bardzo wiele, by pisz±c o zbrodniach z czasów II wojny ¶wiatowej, u¿ywaæ okre¶lenia <nazi¶ci>. Polska polityka historyczna idzie niestety w przeciwnym kierunku” - doda³.
Podobnego zdania jest doktor Piotr Gontarczyk z Instytutu Pamiêci Narodowej, który powiedzia³ gazecie:
„- Wiêkszo¶æ tekstów, czêsto ewidentnie zideologizowanych i zawieraj±cych nieuprawnione oceny i wnioski, dotyka marginalnych kwestii kolaboracji czy wydawania ¯ydów, które na skutek takiej konstrukcji ksi±¿ki podnoszone s± do rangi dominuj±cych postaw Polaków.”
Ksi±¿kê okre¶li³ mianem czarnej propagandy Polski.
„Rz” przypomina, ¿e MSZ do tej pory nigdy a¿ tak szeroko nie promowa³o ¿adnej ksi±¿ki na temat Polaków i Holokaustu. Takiego wsparcia nie dosta³ np. wydany po angielsku album autorstwa Mateusza Szpytmy po¶wiêcony Polakom ratuj±cym ¯ydów.
„- Ambasady go w ogóle nie promowa³y. Ówczesny prezes IPN Janusz Kurtyka sam kaza³ wysy³aæ tê ksi±¿kê do redakcji na ca³ym ¶wiecie w odpowiedzi na publikacje szkaluj±ce Polskê” - wyja¶ni³ „Rz" Szpytma.
Wydawc± „Inferno of Choices” jest Oficyna Rytm majora peerelowskiej S³u¿by Bezpieczeñstwa Mariana Kotarskiego vel Pêkalskiego, zdemaskowanego kilka tygodni temu na ³amach „Uwa¿am Rze” jako wprowadzony w szeregi opozycji w latach 80. agent dzia³aj±cy w podziemiu, by od ¶rodka niszczyæ nielegalne wówczas organizacje. Po tym tek¶cie wspó³pracê z Rytmem zerwa³y m.in. IPN i ¦wiatowy Zwi±zek ¯o³nierzy Armii Krajowej. MSZ zaczê³o za¶ promocjê ksi±¿ki ju¿ po ujawnieniu niechlubnej przesz³o¶ci esbeka.
Mimo to Marcin Bosacki, rzecznik resortu, nadal jej broni.
„- To wybór tekstów znakomitych polskich historyków, a tak¿e materia³ów i dokumentów Polskiego Pañstwa Podziemnego przedstawiaj±cych kontekst historyczny, w jakim dokonywa³a siê zag³ada ¯ydów na terenach okupowanej przez Niemcy Polski” - t³umaczy³ na ³amach „Rz".
Tymczasem na siedem kluczowych opracowañ a¿ piêæ mówi o polskich szabrownikach, o tym, o pomaganiu ¯ydom za pieni±dze, o antysemityzmie i o kolaboracji z Niemcami.
„Jednak zdaniem Bosackiego ksi±¿ka wzbogaca wiedzê cudzoziemców o historii Polski. Dlatego MSZ domaga siê, by nasze placówki zamie¶ci³y ksi±¿kê w formie elektronicznej na swoich stronach. Wiêkszo¶æ ambasad zalecenie MSZ wykonuje, choæ ich szefowie maj± co do tego w±tpliwo¶ci” - czytamy w „Rz”.
Jak zareagowali na polecenie centrali polscy dyplomaci?
„- Z centrali napisano, ¿e ta ksi±¿ka ma s³u¿yæ prawdzie. Przeczyta³em j± i doszed³em do wniosku, ¿e nie przys³u¿y siê dobrze naszemu wizerunkowi” - powiedzia³ „Rz" jeden z szefów polskiej placówki w Unii Europejskiej, która opó¼nia³a publikacjê.
Marzenna Adamczyk, szefowa hiszpañskiej placówki, udzieli³a wymijaj±cej odpowiedzi dziennikarzowi „Rzeczypospolitej”:
„- Dosta³am z centrali zalecenie i je wykona³am. Proszê o sprawê pytaæ w Warszawie. Ja jestem od wykonywania zaleceñ.”
Jerzy Bukowski
Korespondencja z Krakowa
dla Portalu www.Poland.us